Chỉ số P/E là gì? 5 yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số P/E

Chỉ số P/E là gì?

Chỉ số P/E là viết tắt của “Price to Earnings Ratio”, dịch sang tiếng Việt có nghĩa là chỉ số giá trên thu nhập. Đây là một trong những chỉ số tài chính cơ bản nhất, thể hiện mối quan hệ giữa giá thị trường của cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu. P/E là yếu tố dùng để đánh giá tiềm năng của một mã cổ phiếu dựa trên các yếu tố thị trường.

Cách tính P/E

Để tính chỉ số P/E, cần xác định hai yếu tố cấu thành: EPS và P. EPS (Earnings per Share) là lợi nhuận ròng của một cổ phiếu, được tính bằng: (Lợi nhuận sau thuế – cổ tức ưu đãi) / số lượng cổ phiếu đã phát hành. P (Price) là giá thị trường hiện tại của cổ phiếu. Công thức tính P/E là: P/E = P / EPS. Lưu ý rằng các con số phải được lấy ở một thời kỳ và thời điểm nhất định. Để định giá cổ phiếu chính xác, nhà đầu tư cần phân biệt rõ hai loại P/E là: P/E quá khứ (Trailing P/E), được công khai trên báo chí và phương tiện truyền thông đại chúng, và P/E dự phòng (Forward P/E), dùng để làm báo cáo về thu nhập của doanh nghiệp dựa trên lợi nhuận dự kiến.

Ví dụ tính chỉ số P/E

Ví dụ: Tính chỉ số P/E của Công ty Cổ phần Cáp Treo Núi Bà Tây Ninh (Mã: TCT) vào năm 2017.

Bước 1: Tìm các chỉ số cấu thành P/E.
EPS năm 2017 của TCT là 5.644 đồng. Giá thị trường (Price) cuối năm 2017 là 64.000 đồng/cổ phiếu.

Bước 2: Tính toán chỉ số P/E.
P/E = 64.000 / 5.644 = 11.3.

Ý nghĩa của chỉ số P/E

Chỉ số P/E cho biết mức giá cổ phiếu hiện tại gấp bao nhiêu lần thu nhập từ cổ phiếu. Nó còn xác định mức giá mà nhà đầu tư sẵn sàng trả cho mỗi cổ phiếu trên thị trường. Ví dụ: CTCP Tập đoàn Hòa Phát (Mã: HPG) có P/E là 7.32 vào ngày 15/04/2020, nghĩa là nhà đầu tư chấp nhận bỏ ra 7.32 đồng để đổi lấy 1 đồng lợi nhuận từ HPG.

Chỉ số P/E cao hay thấp phản ánh điều gì?

P/E cao: Nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao cho cổ phiếu vì kỳ vọng vào sự tăng trưởng lợi nhuận trong tương lai. Tuy nhiên, P/E cao cũng có thể báo hiệu rằng cổ phiếu đang bị định giá quá cao so với thực tế.

P/E thấp: Cổ phiếu có thể đang bị định giá thấp hoặc phản ánh sự suy giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. P/E thấp hấp dẫn với những nhà đầu tư tìm kiếm cổ phiếu giá trị, nhưng cũng cần xem xét lý do khiến cổ phiếu bị định giá thấp.

So sánh chỉ số P/E với các chỉ số tài chính khác

P/E so với P/B (Price to Book ratio – Hệ số giá trên giá trị sổ sách):

P/E tập trung vào khả năng sinh lời của doanh nghiệp thông qua EPS.

P/B đo lường giá trị sổ sách của doanh nghiệp so với giá thị trường. P/B thấp có thể chỉ ra rằng cổ phiếu đang bị định giá thấp so với tài sản thực tế.

P/E so với PEG (Price/Earnings to Growth – Chỉ số tăng trưởng lợi nhuận):

PEG điều chỉnh P/E dựa trên tốc độ tăng trưởng lợi nhuận. Nếu PEG < 1, cổ phiếu có thể đang bị định giá thấp, còn nếu PEG > 1, cổ phiếu có thể đang đắt đỏ.

P/E so với EV/EBITDA (Enterprise Value / Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization):

EV/EBITDA giúp đánh giá giá trị doanh nghiệp toàn diện hơn vì loại bỏ ảnh hưởng của cấu trúc vốn và các yếu tố phi tiền mặt như khấu hao.

P/E không tính đến cấu trúc nợ của doanh nghiệp, nên EV/EBITDA thường được các nhà đầu tư tổ chức ưa chuộng hơn.

Lưu ý khi sử dụng chỉ số P/E

Không sử dụng P/E đơn lẻ: Chỉ số này nên được kết hợp với các chỉ số tài chính khác để có cái nhìn toàn diện về doanh nghiệp.

Cẩn thận với lợi nhuận âm: Nếu EPS âm, P/E không có ý nghĩa và không thể sử dụng để định giá.

So sánh với ngành: P/E chỉ có ý nghĩa khi so sánh với trung bình ngành hoặc với chính doanh nghiệp qua các năm.

Chỉ số P/E bao nhiêu là tốt?

Đánh giá P/E tốt rất khó vì chỉ số này không có ý nghĩa khi đứng một mình. P/E cao hay thấp có thể do nhiều yếu tố: P/E cao có thể do cổ phiếu bị định giá cao, triển vọng doanh nghiệp tốt, hoặc lợi nhuận ít nhưng mang tính tạm thời. Ví dụ: Amazon có P/E = 99.31, cho thấy triển vọng phát triển nhưng không phải lúc nào cũng đúng. P/E thấp có thể do cổ phiếu bị định giá thấp, doanh nghiệp gặp vấn đề tài chính, hoặc xuất hiện lợi nhuận đột biến không bền vững. Ví dụ: Công ty có lợi nhuận đột biến khiến P/E thấp nhưng không phản ánh đúng tình hình kinh doanh dài hạn.

Kết luận

Để đánh giá mức độ P/E tốt của một doanh nghiệp, nhà đầu tư cần kết hợp các tiêu chí như tình hình kinh doanh thực tế, lĩnh vực kinh doanh, và chu kỳ phát triển của doanh nghiệp. Chỉ số P/E phải được xem xét trong nhiều năm và so sánh với các công ty cùng ngành để đưa ra quyết định đầu tư chính xác. Trên đây là kiến thức liên quan đến chỉ số P/E, mong rằng qua đó nhà đầu tư đã hiểu P/E là gì và biết cách định giá cổ phiếu, từ đó đưa ra hướng đầu tư hợp lý và thu về lợi nhuận cho mình.

Tham khảo